Bireysel zahmetli olanlar dikkat!..

Hürriyet’ten Noyan Doğan’ın haberine bakarak kullanılmamış yılla gelişigüzel Bireysel Emeklilik Sistemi ’nde (BES), eskimemiş düzenleme üstelik başladı ve yıllardır eleştirilen, ayrıca sisteme giren bir nice kişinin çıkmasına bozukluk olan kopukluk oranları düşürüldü.

Bakir düzenlemeye geçmeden ilk, 2015 ’in sonuna büyüklüğünde uygulama nasıldı, ezcümle değineyim. Düne kadar sisteme girenlerden antre aidatı, şirket idare gideri ve görüntü işletim gideri adı altında üç ayrımlı kopukluk yapılıyordu. Antre aidatı, 120 liralık ile 700 lira beyninde değişiyordu. Şeriklik yönetim gideri altında üstelik sisteme ödenen yardım paylarından, yıllık yüzde 2 kesiliyordu. Kişilerin kaynak tercihine bakarak birlikte yıllık yüzde 1,09 ile yüzdelik 2,28 ortada mütebeddil oranlarda kaynak işletim gideri alınıyordu.

KESİNTİLER TEKE İNDİ

1 Sülale 2016 ’dan itibaren ise çıktı katılımcılardan methal aidatı, şirket hile gideri kendisine ayrımlı oranlarda kesintiler yapılamayacak. Önceki 5 sene, yıllık bir tane aynı yetersizlik yapılacak; bu de, brüt minimum ücretin yüzde 8,5 ’ini geçmeyecek. Yani, kaç mülk yatırırsanız yatırın, tekaütlük şirketi, minimum ücrete endeksli almanak tek bire bir göz yapabilecek. Yıpranmamış minimum ücretle birlikte 2016 yılı üzere bu miktar de 140 lira. Minimum sevap arttıkça ara de yıllık artacak. 5 sene içinde sistemden çıkarsanız emeklilik şirketi, 5 yıllın tamamını sizden şişko kesecek. Örneğin, 3 ’üncü yılda çıkacaksınız, o güne kadar bile sizden 420 teklik (bugünkü minimal sevap üzerinden) kesildi; şirket, birikiminizden 280 lira daha matlup. Yani, bugünkü minimal ücretten hesaplarsak, 3 ’üncü yılda çıktığınızda, mecmu 700 liralık kesilecek. Mebzul bilim şu; 5 yıldan sonra minimum ücrete endeksli yıllık kesintiler kalkacak.

FON KESİNTİSİ DEĞİŞMEDİ

Gelelim, yıllardır şikayet edilen görüntü işletim kesintilerine. Bu kalemde değme indirime gidilmedi.

Havai hazırda almanak; kaynak bonosu ve azamet tahvilinden oluşan fonlarda yüzde 1.09, bulunmaz maden fonlarında yüzdelik 1.91, aksiyon fonlarından yüzde 2.28 kopukluk yapılıyor. Bu kesintiler bitmeme edecek ancak 6 ’ncı yıldan bilahare kesintilerin kişilerin hesaplarına reddetme edileceği tıpkısı bütün uygulanacak. Şöyle kim; 6 ’ncı yılda o yıla ilgili fon göz tutarının yüzdelik 2.5 ’i yılın böylelikle katılımcıya iade edilecek ve ahir yıllarda iade tutarı yüzde 2.5 artarak (7. yıl yüzde 5, 8. yıl 7,5, 9. yıl 10 şeklinde) bitmeme edecek. Iadeli tutarı yüzde 25 ’e ulaştığında -ki, bu de sistemde 15 sene kalınmış olmayı gerektiriyor, sabitlenecek. Fon kesintilerinin iade uygulaması 2021 ’nin Sülale ayında başlayacak. Şurası dahi söyleyeyim, 2013 ’ad Ocak ayından itibaren sistemde geçirilen süre, iadeli oranı belirlenirken hesaba katılacak.

6 ’NCI YILDA SINIRLAMA VAR

Eskimemiş düzenlemede, 6 ’ncı yıldan itibaren eksiltmek amacıyla sistemdeki umum kesintilere birlikte sınırlama getirildi. Buna bakarak; hem minimal ücretle tutkun olan kesintiler hem birlikte fon işletim kesintilerinin toplamı; 6 ’ncı yılda, katılımcının cesamet katkısındaki toplam birikiminin yüzde 60 ’ını geçmeyecek. Bu heybet 7 ’nci yılda yüzdelik 70 ’i, 8 ’inci yılda yüzde 80 ’kayınbirader, 9 ’uncu yılda yüzde 90 ’ını, 10 ’uncu yıl ve sonrasında mehabet katkısındaki birikimin yüzdelik 100 ’ünü aşmayacak. BES kesintilerinde yapılan yıpranmamış düzenleme bir hayli ağdalı. Ama şu kadarını söyleyeyim; sistemden 3-5 sene içinde çıkanları cezalandıran, 10-15 yıl kalanları ise mükafatlandıran tıpkısı aplikasyon getirildi.

NEYDİ?

– Brüt minimal ücrete bakarak giriş aidatı ödeniyordu. Peşin ödemede minimal ücretin yüzdelik 10 ’u, 3 yıl süresince sistemden çıkılırsa yüzde 75 ’i, 6 yıldan bilahare çıkılırsa yüzde 50 ’si kesiliyordu. Gedik tutarı 120 lira ile 750 lira arasında değişiyordu.
– Mahiye ödenen ulama payları üzerinden herhangi bir yıl, almanak yüzdelik 2 kesiliyordu.
– Birikimlerin değerlendiği fon türlerine göre temas yıl yüzdelik 1.09 ile yüzdelik 2.28 almanak yetersizlik yapılıyordu.

NE OLDU?

– 5 sene boyunca yıllık, brüt asgari ücretin yüzde 8,5 ’kayınbirader geçmeyecek yegâne kesinti yapılacak. 2016 yılı üzere kopukluk tutarı 140 lira olacak. Bu kesintiler 5. yıldan sonraları kalkacak.
– Fon işletim giderlerinde 5 sene süresince fon türlerine göre seçme yıl yüzdelik 1.09 ile yüzdelik 2.28 almanak ara devam edecek.
– Kaynak kesintisine 6. yıldan itibaren iade sistemi getirildi. 6. yılda görüntü kesintisinin yüzde 2.5 ’i, 7. yılda 5 ’i, 8. yılda 7.5 ’i, 9. yılda 10 ’u, 10. yılda 12.5 ’i, 11. yılda 15 ’i, 12 yılda 17.5 ’i, 13. yılda 20 ’si, 14. yılda 22.5 ’i, 15 ve üstünde yüzde 25 ’i kişilerin birikimine reddetme edilecek.
– 6. yıldan itibaren cemi kesintilere, devletin eşhas namına ödediği yüzde 25 ’lik katkıya bakarak sınırlama getirildi. Buna bakarak seçme nev yetersizlik; büyüklük katkısında biriken tutarın 6. yılda yüzde 60 ’ı, 7. yılda yüzde 70 ’i, 8. yılda yüzde 80 ’kayınbirader, 9. yılda yüzdelik 90 ’ını, 10. sene ve sonrasında ise yüzde 100 ’ünü geçmeyecek.

Bir Cevap Yazın